Introdans inspireert en leert op reis in Zuid-Afrika

6 oktober 2026

Introdans was in Zuid-Afrika! Om precies te zijn in Durban en Johannesburg, bij de JOMBA! Contemporary Dance Experience. Daar presenteerden we tussen 5 en 10 september het programma HEROES, samen met de Durbanse Flatfoot Dance Company, in aanwezigheid van onze associate choreograaf Adriaan Luteijn, de directie van Introdans Roel Voorintholt en Marieke van ’t Hoff én – heel bijzonder – de Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch. We spraken met de betrokkenen.

Het programma HEROES bestond uit een nieuwe versie van de inclusieve choreografie Iungo van Adriaan Luteijn met gastdansers van Introdans en een lokale cast, een duet uit In Memoriam van Sidi Larbi Cherkaoui, het duet Mano a mano van Iratxe Ansa en Igor Bacovich en Brightest Darkness door Flatfoot Dance Company. Ook verzorgden docenten van Introdans dansworkshops op twee scholen in Pietermaritzburg en tijdens het festival in Durban en gaf voormalig danser en repetitor Giuseppe Calabrese een Larbi-repertoireworkshop aan dansstudenten in Johannesburg.

Kennisdeling via performance en participatie
Die veelheid aan activiteiten droeg volgens zakelijk directeur van Introdans Marieke van ’t Hoff sterk bij aan de kracht van het project en ons bezoek daar: “Het was heel mooi om te zien hoe performance en participatie samenkwamen. Het versterkte de impact op het publiek, de deelnemers én de betrokken partners.” Het was waardevol dit met burgemeester Marcouch te mogen delen. “De komst van de burgemeester onderschrijft het belang van internationale ontmoetingen als deze, waarbij alle betrokken partners van elkaar leren.”

Burgemeester Marcouch mee op reis
De Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch reisde met Introdans mee en was enkele dagen in Durban en Johannesburg. Op de agenda stonden ontmoetingen met vertegenwoordigers van de gemeente Durban, de Nederlandse ambassadeur in Zuid-Afrika, culturele instellingen, het onderwijs en natuurlijk de creatieve sector. Hij bezocht een repetitie en de uitvoering van HEROES en hij nam deel aan een workshop die het Introdans-interactieteam verzorgde voor jongeren aldaar. Ook werden er connecties gemaakt met de kleurrijke mode- en textielindustrie in Durban. Marcouch bezocht met een delegatie een werkkledingfabriek en ontwerpstudio’s en modewinkels in een wijk vergelijkbaar met het Arnhemse modekwartier.

Voorafgaand aan de uitvoering van HEROES was er een toespraak van Dr Ismail Mahomed, directeur van het Centre for Creative Arts (CCA) aan de Universiteit van KwaZulu-Natal. Hij omschreef heldendom niet als status maar als het vermogen om ruimte te maken voor anderen. Burgemeester Marcouch sprak daarna het publiek en aanwezige partners toe. Hij benadrukte het belang van het internationale partnerschap tussen Introdans en Flatfoot Dance Company: “Het vraagt visie, bravoure en moed om zo’n internationale connectie te bouwen en daarin te blijven investeren. De twee gezelschappen hebben hiermee een sterke brug gebouwd tussen Arnhem en Durban. Wat zij bereiken, kan geen politicus bereiken: ze brengen mensen samen via passie en liefde.” Hij dankte de gezelschappen en JOMBA! nadrukkelijk voor hun inzet: “Dank voor het geloven in de kracht van dans. En voor het geloven in de jeugd van onze beide steden. Tijdens de workshop zag ik wat dans kan doen. In slechts twee uur stonden leerlingen rechtop, met hun kin omhoog. Ze genoten van ieder moment met de Introdansdocenten.”

Arnhem en Introdans zijn al decennialang nauw met elkaar verbonden en tijdens deze reis werd opnieuw duidelijk dat de betekenis van Introdans verder reikt dan de stad en regio. Contacten die tijdens de reis zijn gelegd, bieden ook voor gemeente Arnhem aanknopingspunten voor verdere samenwerking op het gebied van cultuur, onderwijs, mode en de creatieve industrie.

Krachten gebundeld met Iungo
De krachten van Introdans en Flatfoot Dance Company werden in het bijzonder gebundeld in een nieuwe Zuid-Afrikaanse versie van het ballet Iungo. ‘Iungo’ is het Latijnse woord voor ‘ik verbind’ en dat is precies wat er met deze voorstelling gebeurt. Iungo brengt fysieke realiteiten, leeftijden, genderidentiteiten en dansachtergronden samen, in combinatie met academisch geschoolde dans. De choreografie van Adriaan Luteijn (associate choreograaf bij Introdans) werd in dit programma uitgevoerd door de lokale dansers van Flatfoot Dance Company, samen met gastdansers Eva Eikhout (Nederland) en Joseph Tebandeke (Uganda), die allemaal een eigen lichaamsrealiteit hebben.

Adriaan Luteijn: “Iungo is voor mij een dierbaar ballet, gemaakt vanuit het idee dat iedereen erbij hoort. Het is al vaker uitgevoerd in steden over de hele wereld en het was heel typisch om te zien dat er tóch weer een nieuw stuk geboren kon worden. Deze uitvoering samen met Flatfoot Dance Company is humaan, direct en bijzonder verbindend.”

De choreograaf werkt graag samen met het Zuid-Afrikaanse dansgezelschap: “Flatfoot heeft prachtige dansers van tussen de 20 en 45 jaar die anders zijn getraind dan de Introdansers. Ze beheersen moderne dans met Afrikaanse invloeden. Bijzonder aan de company is dat ze dansen en optreden combineren met educatie. In de ochtend dansen en trainen ze en in de middagen gaan dansers naar lokale communities en townships om les te geven.”

Als artiest stop je nooit met leren
Eén van de dansers van Flatfoot Dance Company, Sifiso Khumalo, vertelt ons over het project vanuit zijn perspectief: “Het is een heel fijne en warme samenwerking.” Khumalo vindt het bijzonder om met de gastdansers samen te werken. “Het zijn niet alleen heel mooie mensen, maar ook heel mooie artiesten. Ze kennen hun werk, hun expertise. Ze zijn heel professioneel.”

Iungo is eerder uitgevoerd in onder andere China (Beijing), Japan (Tokio), Brazilië (Belo Horizonte, São Paulo), Indonesië (Jakarta) en Colombia (Bogotá), overal een andere versie met lokale dansers. Khumalo: “De verhaallijn van Iungo staat als een huis. Wij geven er nog een eigen invulling aan, naar Zuid-Afrikaanse context.” Khumalo vindt dat het er ‘ayoba’ uit ziet, wat zoveel betekent als ‘geweldig’. “Ik hoop dat het publiek ervaart dat dans niet alleen voor normtypische lichamen is. Dat dans en kunst voor iedereen is. Om te ervaren maar ook om aan deel te nemen.”

“Inclusie wordt niet weergegeven als iets waarbij iedereen hetzelfde doet. Saamhorigheid ontstaat juist doordat verschil zichtbaar mag blijven” schreef een student na het zien van Iungo heel treffend op de website van het festival.

Naast impact voor het publiek, ziet Khumalo ook het effect op hemzelf: “Als artiest stop je nooit met leren. Elke ontmoeting met andere makers, draagt bij aan je ontwikkeling. Je wordt door andere artiesten gespiegeld en eraan herinnerd wat je zelf uitdraagt.”

Het HEROES-programma van Introdans werd op 5 en 6 september in Durban en 9 en 10 september 2026 in Johannesburg uitgevoerd. Meer informatie

Lees hier de volledige recensie over Jomba! in Zuid Afrika