8 februari 2026
door Annette Embrechts

Ze lopen nog vaak tegen muren op, zitten klem in het hokje ‘inclusiviteit’ en stoten geregeld hun hoofd tegen glazen plafonds in dans of theater. Voor performers met een fysieke of mentale beperking, professioneel geschoold of autodidact, is het een uitdaging voor vol te worden aangezien op een podium. Toch zijn er in Nederland doortastende initiatieven die hun zichtbaarheid vergroten, drempels wegnemen en in mogelijkheden denken in plaats van vooroordelen. Met succes.

Het tweejaarlijkse Holland Dance Festival, dat inclusief denken in de dans al jarenlang op de kaart zet, presenteert tijdens de twintigste editie naast een symposium ook twee mooie premières van Nederlandse bodem, die nu op tournee gaan. Introdans daagt tijdens HubClub’26 ervaren choreografen uit hun bestaande repertoire zo te tweaken dat ook een oudere, een dove of bijna blinde danser erin kan schitteren. En choreograaf Jordy Dik maakt met vier danseressen bij de Bredase Compagnie Tiuri een indrukwekkend statement over de (on)veiligheid van vrouwen, dat tegelijk een warmbloedig pleidooi is voor zachtheid: Please Hold My Hand is expressief danstheater dat moed geeft en voorbij de vrees denkt, zonder heftigheid uit de weg te gaan.

Ontroerend
‘Er is altijd iets wat groter is dan angst en het leeft in de handen van vrouwen die weten hoe je zacht blijft, zelfs als de wereld schreeuwt’, dicht Annemieke Mooij tijdens het mooiste moment van deze voorstelling: een ontroerende solo, waarbij ze over haar halve arm strijkt, haar hand de lucht in steekt en tedere, leesbare gebaren maakt die Dik samen met Margriet Jacobs (danseres, geboren met down) heeft gechoreografeerd. Jacobs, met felle blik, geeft vleugels aan haar breedgeschouderde rug en durft haar stem te laten horen, ook al snijdt die als een mes door de zo ademloos opgebouwde, gevoelige sfeer met bloemblaadjes, avondjurken en caféstoelen – rekwisieten en kostuums die verwijzen naar Diks fascinatie voor het emotionele danstheater van wijlen Pina Bausch.

Naar elkaar omzien
Ondertussen brengen vijf Introdansers en acht gastdansers tijdens het vrolijke vaudeville van HubClub’26 dit motto eveneens in de praktijk, door ongemerkt naar elkaar om te zien, zonder zichzelf in te houden. Issam Zemmouri, een danser met 4 procent zicht, heeft een jaloersmakend rake touch. En Hilde Machtelinckx (64), in de jaren tachtig en negentig boegbeeld van Introdans, grapt en grolt met haar clowneske motoriek. Geen wonder dat de planken, die bij aanvang nog beperkende scheidingswandjes vormen, iedereen in dit bonte gezelschap uiteindelijk een opkontje geven.