Gustavo Ramírez Sansano omarmt zijn roots met Flabbergast
2 september 2026
De Spaanse choreograaf Gustavo Ramírez Sansano creëerde Flabbergast 25 jaar geleden voor het Luna Negra Dance Theater in Chicago. Voor de uitvoering met Introdans in het programma ENERGY, dat 25 september 2026 in première gaat, herziet hij dit nostalgische ballet, waarmee hij aan het begin van deze eeuw internationaal naam maakte. “Het is heel fijn dit werk te hernemen. Het brengt me terug naar de kern van dans.”
Gustavo Ramírez Sansano groeide op in San Fulgencio, een piepklein Spaans dorpje aan de Costa Blanca. De wereld leek er ver weg. Ze dansten er haast alleen op folkloristische muziek.
“Toen ik naar Barcelona ging om dans te studeren en later naar Nederland kwam om bij Nederlands Danstheater 2 te dansen, was ik overdonderd door de kunsten en de dans in het bijzonder. M’n hoofd explodeerde van alles dat ik om me heen zag. Ik kreeg het gevoel dat alles dat ik ervoer, beter was dan wat ik kende uit mijn jeugd.”
Naast het dansen is Ramírez Sansano al vroeg geïnteresseerd in het zelf creëren van balletten en aan het begin van deze eeuw legt hij zich volledig op zijn werk als choreograaf toe. Introdans-liefhebbers kennen wellicht zijn succesvolle ballet Carmen, waar het gezelschap in 2022 en 2025 mee door het land tourde. Een eigentijdse versie van de beroemde opera. Toen Ramírez Sansano naar Amerika ging, nodigde Luna Negra Dance Theater hem uit een ballet te maken. De opdracht was om een stuk te maken over zijn herkomst. “Dat was bitterzoet. Ik kreeg een mooie kans, maar ik wilde in m’n hoofd niet terug naar die tijd, ik wilde vooruitkijken.” Zijn toenmalig partner liet hem de muziek van de Mexicaan Juan Garcia Esquivel horen en Ramírez Sansano raakte geïnspireerd. Hij herkende het nummer Anna. “Op dit vrolijke lied maakte mijn moeder vroeger een dans voor mij en mijn neefjes.” Dit is een teken, dacht de choreograaf. En zo werd Flabbergast een ode aan zijn moeder, met de muziek van Esquivel als uitgangspunt.
Sindsdien bleef het ballet evolueren. Een jaar na de première vroeg de directeur van Luna Negra om het nummer mucha muchacha van Esquivel toe te voegen (zijn meest populaire nummer in Amerika). In 2006 nodigde IT Dansa uit Barcelona Ramírez Sansano uit om Flabbergast opnieuw uit te voeren. Toen voegde hij nog twee delen toe, geïnspireerd op de Spaanse films uit jaren ‘60 en ‘70. “Spanje was in die tijd nog een dictatuur en de films gaven een heel positief beeld. Mensen waren gelukkig. Ze zongen, dansten.”
Naast schetsen van stereotypen uit zijn dorp, voegde Ramírez Sansano ook enkele karakters toe: “Er zijn vier mannen, macho’s, die een dame proberen te versieren. Uiteindelijk gaat een andere vrouw er met de dame vandoor.” Het is de eerste keer dat de choreograaf thematiek rond seksualiteit en identiteit bewust in een stuk verwerkt. “In deze nieuwe versie voor Introdans, ga ik iets verder op de relatie tussen de twee vrouwen in. Het is het enige, meer emotionele, intieme deel in het ballet.”
Het originele Flabbergast had ondanks de vrolijke inslag altijd iets donkers, refererend naar de dictatoriale realiteit in het Spanje van toen. Voor het ENERGY programma wilde Ramírez Sansano het ballet meer lichtheid geven. “Je zou kunnen zeggen dat in het origineel het dagelijks leven van de mensen werd verbeeld, terwijl ik nu juist de weekenden portretteer, waarin mensen zich uitdossen en uitgaan. Het is echt een viering van het leven geworden.”
Zo is het voor Ramírez Sansano een feest om Flabbergast te hernemen. “Ik hou ervan om dit stuk te dansen. Het brengt me terug naar de kern van het dansen. Ik ben niet begonnen met ballet, folklore of flamenco, ik ben zoals iedereen simpelweg begonnen met dansen. Het liet me voelen. Het is belangrijk dat te onthouden.”
ENERGY: tournee 25 september t/m 25 november 2026
Lees hier meer over ENERGY
